W przypadku twórców - pisarzy, kompozytorów, grafików, fotografów itp., sporządzenie testamentu powinno być istotną kwestią, którą warto rozważyć. Możemy wyróżnić dwa rodzaje praw autorskich - osobiste i majątkowe. Autorskie prawa osobiste to np. prawo do autorstwa utworu czy też prawo do nienaruszalności treści. Prawa tej kategorii nie podlegają dziedziczeniu (istnieje jednak możliwość wydania określonym osobom zezwolenia na wykonywanie praw autorskich). Natomiast autorskie prawa majątkowe (np. prawo do eksploatacji utworu lub prawo do wynagrodzenia za użytkowanie dzieła przez innych) mogą stać się przedmiotem dziedziczenia. Spadkobiercy mogą decydować o korzystaniu z utworów aż do wygaśnięcia autorskich praw majątkowych, czyli w okresie 70 lat od śmierci autora dzieł. Spadkobiercą autorskich praw majątkowych można zostać na drodze dziedziczenia ustawowego lub powołania w testamencie. W pierwszym przypadku, gdy autor nie pozostawił po sobie testamentu, prawa te przechodzą na jego współmałżonka oraz dzieci. W sytuacji braku małżonka lub zstępnych, prawa dziedziczą inne osoby z rodziny (opisują to przepisy art. 931-940 KC). Istnieje również możliwość nieposiadania przez twórcę spadkobierców ustawowych - wówczas właścicielem praw staje się Skarb Państwa (wyjątkiem jest sytuacja współautorstwa - wtedy prawa zmarłego twórcy dziedziczą współautorzy dzieła). W przypadku testamentu, spadkodawca ma możliwość dowolnego wyznaczenia spadkodawców (nie muszą to być członkowie rodziny), jak również podziału spadku. Może również swobodnie rozdzielić pomiędzy spadkobiorców obszary eksploatacji utworów (np. jednemu przekazać prawa do publikacji, a innemu do publicznych wykonań). Autor może również skorzystać z instytucji zapisu testamentowego (np. zapisać osobie innej niż spadkobiercy konkretnego składnika majątku) oraz polecenia testamentowego (np. domagać się od spadkobiercy podjęcia starań o wydanie nieopublikowanych utworów). W przypadku istnienia kilku spadkobierców, konieczna jest zgoda każdego z nich co do eksploatacji utworu (np. w przypadku umowy z wytwórnią lub wydawnictwem). Istnieje jednak możliwość, aby spadkobiercy upoważnili jednego z siebie do roli przedstawiciela (musi się to odbyć na drodze aktu notarialnego). Jeśli autor prowadził niedokończone spory sądowe lub posiadał wierzytelności z tytułu eksploatacji jego utworów, zostają one również przeniesione na spadkobierców. Sporządzenie testamentu przez twórcę jest korzystnym i mądrym rozwiązaniem, ponieważ pozwala autorowi na rozporządzenie autorskimi prawami majątkowymi zgodnie z jego wolą i stwarza warunki na jak najpełniejsze wypełnienie tej woli po jego śmierci. Źródła: legalnakultura.pl radca.com.pl zaiks.org.pl