Jak uwzględnić organizację pozarządową w testamencie?

Jeżeli rozważamy uwzględnienie wybranej organizacji pozarządowej w testamencie, zanim zdecydujemy się na takie działanie, warto zastanowić się nad kilkoma kwestiami, które pomogą w podjęciu decyzji.

Najpierw zastanówmy się co posiadamy i co ewentualnie chcielibyśmy przekazać w spadku innym osobom lub instytucjom. Najlepiej sporządzić listę tzw. składników majątku takich jak nieruchomości, wartościowe ruchomości (np. samochód, dzieła sztuki, księgozbiór), środki na rachunkach bankowych, wierzytelności, papiery wartościowe.

Wiedząc, co posiadamy, zastanówmy się, komu chcemy przekazać nasz dobytek. Możemy ustanowić jednego (np. siostrę lub brata) lub kilku spadkobierców do całego majątku (np. syna i synową oraz wnuki), jak również zapisać konkretne elementy majątku innym osobom, w tym osobom prawnym (które wówczas będą nazywane zapisobiorcami, a nie spadkobiercami).

W ten sposób, przekazując cały spadek najbliższym, możemy jednocześnie przekazać określoną rzecz lub sumę pieniędzy na rzecz wybranej organizacji pozarządowej. Dla przykładu, przekazując cały spadek córce i synowi, zobowiązujemy ich w testamencie do przekazania wybranej przez nas organizacji pozarządowej konkretnej kwoty, np. 1000 zł. Po naszej śmierci organizacja pozarządowa może żądać od naszej córki i syna wykonania zapisu, a więc wypłaty kwoty wskazanej w testamencie.

Jeżeli chcemy mieć pewność, że nasi spadkobiercy przekażą zapisy odpowiednim instytucjom, możemy powołać wykonawcę testamentu, z kręgu zaufanych nam osób. Taki wykonawca zadba o odpowiednie rozdzielenie majątku spadkowego, będzie nim zarządzał do czasu przyznania poszczególnych elementów spadkobiercom i zapisobiercom (jest to istotne w przypadkach, w których do majątku spadkowego wchodzi przedsiębiorstwo, które musi działać nawet po naszej śmierci) zgodnie z naszym życzeniem.

Jeżeli nie mamy osoby, której moglibyśmy przekazać nasz majątek, którym najczęściej jest mieszkanie, a nie chcemy, żeby po naszej śmierci przypadł on gminie albo Skarbowi Państwa, warto rozważyć uczynienie spadkobiercom do całego spadku wybraną przez nas organizację pozarządową.

Zachęcam, aby przed podjęciem takiej decyzji udać się do wybranej organizacji, porozmawiać z jej przedstawicielem o naszych planach, dowiedzieć się w jaki sposób nasz spadek zostałby wykorzystany, albo ustalić cel, na który chcielibyśmy, aby pieniądze zostały przeznaczone. Możemy również umówić się z organizacją, że przekażemy jej spadek, a ona do naszej śmierci będzie się nami zajmowała w ustalony przez obie strony sposób.

Jeżeli chcemy mieć pewność, że nasza wola wyrażona w testamencie zostanie uwzględniona i że wszystkie osoby, które wskazaliśmy otrzymają to, co im zapisaliśmy, powinniśmy sporządzić testament w formie aktu notarialnego. Taki testament jest trudny do podważenia. Nie może ponadto zostać ukryty przez osoby, które mają w tym interes (np. osoby, których nie uwzględniliśmy w testamencie) – notariusz przechowuje bowiem oryginał testamentu przez 10 lat w swojej kancelarii, a po tym czasie oddaje go na przechowanie do archiwum ksiąg wieczystych właściwego sądu rejonowego. Istnieje również możliwość zarejestrowania testamentu w Notarialnym Rejestrze Testamentów, tzw. NORT. Rejestracja jest bezpłatna i dzięki temu, po naszej śmierci, bez względu na to ile czasu upłynie od sporządzenia testamentu,  spadkobiercy będą mieli do niego wgląd.

Justyn Reterski

 

Justyn Reterski, adwokat